Thematische bijbelstudies

Het Koninkrijk van God

Inhoudsopgave

Het Onze Vader

Als de discipelen de Heer vragen hun te leren bidden 1), leert de Heer Jezus hun de woorden van wat wij vaak noemen: 'het Onze Vader'.
Was het Gods bedoeling ons een standaardgebed te geven, waarvan we de woorden steeds weer herhalen, als de gebeden bij een rozenkrans of boeddhistische gebedsmolen?
Van de apostel Paulus zijn ons verscheidene gebeden bekend, maar veel van de woorden van het 'Onze Vader' zijn daar niet in terug te vinden. Nauwkeurige bestudering van dit gebed, dat we in de meest bekende vorm vinden in Matteüs 6:9-13, brengt zelfs aan het licht, dat er elementen in genoemd worden, die regelrecht in strijd lijken te zijn met wat ons in de brieven van Paulus geleerd wordt.
Wat is dit eigenlijk voor een gebed?

Hoewel het 'Onze Vader' weleens 'het gebed des Heren' wordt genoemd, is het niet een gebed dat de Heer Jezus Zelf voortdurend heeft gebeden. Voorbeelden van het bidden van de Heer Jezus worden ons in Matteüs 26:36-46 en Johannes 17 gegeven! Het is een gebed, dat de Heer uitdrukkelijk aan zijn discipelen leerde bidden: 'Bidt gij dan aldus...' 2).

Daarbij merken we op, dat dit plaats vindt voor de kruisiging, opstanding en hemelvaart van de Heer Jezus en voor de uitstorting van de Heilige Geest. In de tijd dat het voor de mensen nog verborgen was, dat God de gemeente als lichaam van Christus zou vormen 3).
De discipelen leefden als zovele Joden in de verwachting van het koninkrijk van God onder de regering van de Messias. En terecht! En nu was de Koning zelfs al gekomen.
Maar als Gods koninkrijk geopenbaard zou worden, moest er nog wel heel veel gebeuren - een satanische anti-Messias zou nog moeten komen 4)!
De verwachting moest natuurlijk wel zijn, dat die ook heel spoedig openbaar zou worden. Met het oog daarop leert de Heer de zijnen bidden:

Uw naam worde geheiligd - en niet de naam van die andere 'god', de draak

Uw koninkrijk kome - om aan het koninkrijk van het beest een einde te maken 5)

Uw wil geschiede - en niet de wil van die valse profeet, die de wereld dwingt hem te gehoorzamen 6).

Geef ons heden ons dagelijks brood - want zonder het teken van het beest zal men het niet kunnen kopen 7).

Leid ons niet in verzoeking - maar geef wijsheid om de misleiding van satan te herkennen 8).

Verlos ons van de boze - die briesend van woede zich keert tegen het gelovig overblijfsel van Israël 9).

De komst van het Koninkrijk is uitgesteld en wacht op de massale bekering van Israël 10). Zo is ook de openbaring van antichrist uitgesteld, hoewel de geest der wetteloosheid als een verborgen kracht in de wereld werkzaam is 11). Daarmee is dit gebed in de letterlijke betekenis overgegaan van de discipelen op de generatie van bekeerde Joden in de grote verdrukking.

Dat dit gebed niet rechtstreeks van toepassing is op de tussenliggende periode waarin de gemeente gevormd wordt, blijkt ook heel duidelijk uit de zinsnede: 'vergeef ons onze schulden gelijk ook wij vergeven onze schuldenaren'. Hier vindt vergeving plaats onder zekere voorwaarden: de bereidheid om eveneens vergeving te schenken. Dit past geheel in Gods werkwijze in de bedeling onder de wet, die een voortzetting en afsluiting vindt in de grote verdrukking. Maar in de bedeling onder de genade geldt het omgekeerde: naar de mate waarin God ons onvoorwaardelijk vergeving geschonken heeft, zal de gelovige vergevingsgezind zijn 12; 13).

Heeft het 'Onze Vader', omdat de letterlijke tekst bestemd is voor een andere periode uit Gods plan, ons dan helemaal niets te zeggen? Moeten we het, liefst samen met de rest van de evangeliën en het Oude Testament maar overboord gooien, omdat wij nu eenmaal niet in dezelfde bedeling leven? Dat zou wel heel kortzichtig zijn!

Waarom is de Bijbel eigenlijk geschreven? Om ons inzicht te verschaffen in onze afkomst en het ontstaan van de aarde? Om inzicht te geven in de toekomst? Nee, hoewel de Bijbel op sommige vragen misschien wel een antwoord geeft. Waarom maakt God duidelijk, dat Hij op verschillende manieren werkt, dat er verschillende bedelingen zijn? Om ons verstand, ons intellect, te bevredigen? Om trots te kunnen zijn op onze inzichten in Gods Woord? Nee.

Als we de Bijbel zo alleen maar als een leerboek benaderen, zullen we al gauw tot de ontdekking komen, dat we voortdurend bezig zijn om aan te tonen dat bepaalde delen en steeds meer delen) van de Bijbel ons eigenlijk niets te zeggen hebben. We zullen de Bijbel versnijden en het Woord zal zijn levensveranderende kracht niet in ons leven openbaren. De Heer Jezus leert ons, dat alle Bijbelboeken en in zijn dagen waren dat alleen de boeken van het Oude Testament!) op Hem betrekking hebben 14; 15). En Paulus zegt niet voor niets, dat alles wat tevoren geschreven is, tot ons onderricht werd geschreven 16; 17, 18).

Ja, werkelijk 'alle schrift is van God ingegeven en ook nuttig om te onderrichten' 19). De Bijbel is ons gegeven, opdat we daaruit God zouden leren kennen. Opdat we zijn eigenschappen zouden gaan begrijpen. Opdat we door de beschrijving van zijn manier van handelen met mensen in de Bijbel, zijn manier van handelen met ons in allerlei verschillende omstandigheden zouden gaan ontdekken. Opdat we zijn normen zouden kennen. Opdat we, daar we uit de profetieën weten waar het met de wereld heen gaat, onze tijd zouden leren verstaan en gewapend zouden zijn tegen verleidingen. Opdat we zouden leren om in alle omstandigheden in gemeenschap met onze hemelse Vader te leven.

Zo vinden we ook in het 'Onze Vader' praktische lessen voor ons bidden:

Uw naam worde geheiligd	Wij bidden zo dikwijls of God ons het leven wil veraangenamen. Maar hoewel dat in Gods gedachten zeker niet onbelangrijk is 20), is er iets dat daar bovenuit gaat en dat meer centraal zou moeten staan; de eer van God.
Uw Koninkrijk kome	Wij leven zo dikwijls alleen in het hier en nu en gaan op in onze gedachten, plannen en verlangens. Maar ons hart zou gevuld moeten zijn van verlangen naar de voortgang van Gods werk en, de toekomst van de Heer Jezus. Dat zou meer dan tot heden onderwerp van onze gebeden moeten zijn.
Geef ons heden	Wij zien zoveel goeds dat we op aarde hebben als een vanzelfsprekendheid, als iets waar we recht op hebben; dat we met hand en tand moeten verdedigen. Toch zijn we zelfs in zulke kleine dingen als ons dagelijks voedsel afhankelijk van Gods zegen. Zouden we die afhankelijkheid ook niet uitspreken?
Vergeef ons onze schulden	Wij zijn nogal eens onopmerkzaam als het om zonden gaat. We leven erover heen en vinden dat ons leven zo slecht nog niet is. Maar, ook al hebben we de Heer Jezus aanvaard, de zondenatuur woont nog in ons en sleept ons vaker dan goed is, mee. Het is Gods genade, dat we dan toch zijn kinderen blijven, omdat Hij de zonden al vergeven heeft op grond van het bloed van de Heer Jezus, maar wij moeten er niet achteloos aan voorbijgaan. Want daardoor wordt onze omgang met God wel verstoord. Als we zo in ootmoedigheid wandelen, zullen we ook op een milde wijze anderen die struikelen, terecht helpen.
En verlos ons van de boze	Al te weinig beseffen we, dat er een geestelijke strijd gevoerd wordt om het bezit van ons hart. Dat is de oorzaak dat velen leven als onveranderde mensen; vleselijk, terwijl toch de Heer recht op ons verkregen heeft door ons te kopen en te betalen met een hoge prijs.

Als gelovigen die leven in de bedeling onder de genade, die behoren tot de gemeente van Christus die zijn lichaam is, hebben we enige moeite om de letterlijke tekst van het 'Onze Vader' voluit mee te bidden.
Maar we vinden in dit gebed wel een raamwerk van onderwerpen, die ook wij in onze gebeden niet moeten overslaan!