thematische bijbelstudies

Het Koninkrijk van God

Inhoudsopgave

Geschiedenis van Gods Koninkrijk

Vanaf de schepping van de aarde

De Heer heeft vanaf de schepping van de aarde het plan gehad om zijn koninkrijk op aarde te vestigen (1). God wil als Koning heersen om zo de aarde te vervullen met gerechtigheid en vrede. De mens was klaarblijkelijk geroepen om in Gods naam de aarde te beheren en te bewaren door eenvoudig met God te wandelen.
De zondeval is daar tussen gekomen, maar Gods plan is niet wezenlijk veranderd. Want in de veroordeling van de slang die Adam en Eva verleidde, ligt de belofte besloten, dat er eens een mens zal zijn, die de zonde teniet zal doen. Dan zal - om een nieuwtestamentische uitdrukking te gebruiken - de tweede mens op aarde regeren.
Tegelijk is het duidelijk, dat er in de Bijbel een tijd wordt aangekondigd, dat de Heer Zelf als Koning op aarde zal regeren. Vele oudtestamentische profeten hebben daarover gesproken.

De roeping van Israël

De eerste keer dat deze Godsregering in de Bijbel wordt genoemd, is als Mozes God tot Koning uitroept in het lied dat gezongen werd nadat God de vijanden van het volk Israël had doen omkomen in de Schelfzee (2).
In de nacht waarin het Pascha gevierd werd, was de natie Israël geboren. Het was Gods plan om door deze natie de aarde te regeren (3). God wilde in hun midden regeren en zo zijn heerschappij vestigen over de gehele aarde.

Eén van de meest tragische momenten in de geschiedenis van Israël is opgetekend in het boek Samuël: De oudsten van het volk Israël vroegen aan Samuël, de profeet van God: "Benoem liever een koning om ons te besturen, zoals alle andere volken er een hebben." Ze verwierpen God als hun koning (4).

Maar hoewel het volk faalt en de Heer verwerpt, verandert Gods plan niet. Hij had dit al voorzien (5). En Hij gaf hun in zijn toorn (6), voor een korte tijd, de koning naar hun hart. Een koning die politiek en militair goede dingen deed, maar het belangrijkste naliet: hij leidde zijn volk niet op de weg van gehoorzaamheid en toewijding aan God.

Nadat God Saul, de koning naar het hart van het volk, terzijde had gesteld, gaf Hij hun David, een man naar Gods hart, tot koning. Uit hem zou de Messias voortkomen, die over Israël en over de volken Koning zal zijn (7).
Hoewel Davids zoon Salomo op de troon van de Heer regeert (8), is hij niet de Messias-Koning. De profeten verwachtten iemand, groter dan Salomo, die het koningschap op Zich neemt, aan wiens Koningschap geen einde komt. Die niet alleen zoon van David zal zijn, maar tevens: Zoon van God. Voor Hem zullen alle koningen der aarde plaats moeten maken (9).

Toen deze zoon van David, de Zoon van God, op de aarde kwam, realiseerden zelfs zijn discipelen zich maar nauwelijks, dat deze Jezus dezelfde was als de Heer uit het Oude Testament (vgl. Jesaja 6:9 met Johannes 12:37-41). En Hij, die eerder als God verworpen werd, wordt nu ook als mens verworpen om het koningschap over Israël te vervullen (10).

Het Koninkrijk tussen kruis en wederkomst

Is met de dood van de Koning het koningschap en het Koninkrijk van God van de baan?
Neen, maar het openbare koningschap van de Heer Jezus is uitgesteld tot een ons onbekende, maar denkelijk nabije datum in de toekomst (11; 12).

In die periode van uitstel heeft het Koninkrijk een vorm aangenomen, die in voorgaande bedelingen onbekend was. Niet langer staat in dit Koninkrijk Israël centraal, niet langer is daar de troon van de Heer in Jeruzalem. Nu behoren tot het Koninkrijk van God allen die in de Heer geloven. In hun harten woont en regeert Hij.

Voorzover dit Koninkrijk uiterlijke vormen, organisatiestructuren, heeft, wordt het aangeduid als Koninkrijk van God of Koninkrijk der hemelen.
De uitdrukking Koninkrijk der hemelen komt alleen bij Matteüs voor. De uitdrukking Koninkrijk van God wordt gebezigd door alle vier de evangelisten (Matteüs, Marcus, Lucas, Johannes) en Paulus.
Hoewel deze beide termen vaak synoniemen lijken te zijn, lijken er ook wat verschillen te zijn.
Zo zouden we kunnen zeggen dat alle wedergeborenen samen het Koninkrijk van God vormen, dat gekenmerkt wordt door rechtvaardigheid, vrede en blijdschap. Dit wordt door de Heilige Geest in de harten bewerkt (13).
Het Koninkrijk der hemelen is een ruimer begrip. Het omvat de gehele christenheid, allen die zich christenen noemen - gelovigen en naamchristenen samen. In het Koninkrijk der hemelen bestaan goeden en kwaden naast elkaar. Soms zijn ze nauwelijks van elkaar te onderscheiden - voor de menselijke waarnemer tenminste (14). Wij hoeven dan ook niet te bepalen wie er vandaag de dag wel of niet tot dit Koninkrijk behoren, maar alleen ons eigen hart onderzoeken, of Christus wel in ons is (15).

Het moge duidelijk zijn, dat deze vorm van het Koninkrijk, die aan de oudtestamentische profeten niet geopenbaard was, niet de laatste fase in de geschiedenis van het Koninkrijk van God is. De openbare Godsregering op aarde, door de profeten aangekondigd, zal bij de terugkeer van Jezus Christus worden opgericht (16)!

Het koninkrijk in gelijkenissen

De Heer Jezus heeft met zijn discipelen veel gesproken over de komst van het Koninkrijk. In gelijkenissen zet Hij de omstandigheden uiteen waaronder dat Koninkrijk op aarde zal worden opgericht en wie er toegang toe zullen verkrijgen. Maar in sommige gelijkenissen begint Hij zijn discipelen in te lichten over de tot op dat moment nog steeds verborgen gehouden vorm, die het Koninkrijk zal aannemen.

In een aantal gelijkenissen verklaart de Heer Jezus de vorm die het Koninkrijk aanneemt nu de Koning verworpen is. De meest kenmerkende verschillen met de uiteindelijke openbaring van Gods Koninkrijk zijn:

1. Niet Israël staat centraal in Gods handelen met en spreken tot de wereld, maar God richt Zich rechtstreeks tot de gehele wereld (= de akker).
   
   
2. In deze bijzondere vorm van het Koninkrijk der hemelen zullen goed en kwaad naast elkaar opgroeien tot de oogst, terwijl als het Koninkrijk uiteindelijk op aarde zal worden opgericht, de kwaden bij de aanvang worden uitgezuiverd (17; 18; 19) en verder telkens wanneer iemand door zijn daden blijkt tot de kwaden te behoren (20).
   

Meer bijzonderheden over het Koninkrijk van God in deze periode van 'verborgenheid' worden ons door Paulus bekendgemaakt (21).

De gelijkenissen over de geheimenissen van het Koninkrijk zijn bedoeld om de geheimissen alleen aan hen bekend te maken, die tot het Koninkrijk behoren. Tegelijkertijd dienden ze ervoor om deze toekomstige vorm van het Koninkrijk verborgen te houden voor de Joodse leidslieden, die door hun ongeloof geen deel zouden hebben aan het Koninkrijk van God (22)!

De geheimenissen van het Koninkrijk en de gelijkenissen die daarover spreken zijn het onderwerp van hoofdstuk 2.

In een aantal gelijkenissen toont de Heer Jezus dat, hoewel het Koninkrijk van Israël is weggenomen (23) en een 'verborgen' vorm heeft aangenomen, het uiteindelijk toch in de oorspronkelijk aangekondigde vorm openbaar zal worden. In deze gelijkenissen wordt getoond hoe en onder welke omstandigheden het Koninkrijk der hemelen komt en wie er deel in zullen hebben. Deze gelijkenissen zijn het onderwerp van hoofdstuk 5.

Gelijkenissen zijn verhaaltjes die bedoeld zijn om Gods gedachten door illustraties te verduidelijken. Dergelijke verhalen vragen om een interpretatie. Maar daarbij moeten we dan wel op een paar dingen letten, zodat we niet op ons gevoel afgaand de gelijkenissen verklaren en door onze eigen fantasie worden meegesleurd.

1. In de uitlegging dienen we rekening te houden met de verklaring van symbolen zoals de Heer Jezus die Zelf geeft bij enkele gelijkenissen. Voorbeelden:
   • Vogels beelden de boze uit (24).
     
   • Het zaad (25) is een beeld van het Woord, de boodschap van het Koninkrijk (26) en van hen in wie dat Woord zijn uitwerking heeft (27).
     
     
2. Als de Heer Jezus geen verklaring van beelden geeft, moeten we aannemen dat die vanuit de Bijbel bekend verondersteld worden. Voorbeelden:
   • Een boom (28) als uitbeelding van een politiek-godsdienstige macht (29; 30).
     
   • Zuurdesem als beeld van verkeerde leringen (31; 32).
     
     
3. Wanneer het gaat om de openbaring van het Koninkrijk, dan mogen we aannemen dat dezelfde dingen, zij het minder gedetailleerd, ook al eerder in de Schift bekend waren.
   
   
4. Indien het gaat om de geheimissen van het Koninkrijk, dan kan de uitlegging van de gelijkenissen nooit strijdig zijn met wat ons elders in het Nieuwe Testament over Gods werk in de periode van geheimenissen geleerd wordt.
   
   
5. Elke gelijkenis kent zowel een (profetische) verklaring als een (morele) toepassing.
   De verklaring legt uit om wie, om welke tijd, om welke gebeurtenissen het in de gelijkenis primair gaat. Daarbij moeten alle details in aanmerking genomen worden.
   De toepassing leidt daaruit de praktische betekenis voor ons leven af, waarbij rekening gehouden moet worden met het feit, dat wij misschien in een andere bedeling leven dan die, waarover het in de gelijkenis gaat. In dat geval leren we van de algemene principes zonder alle details rechtstreeks toe te passen.
   Pas als we een bijbelse verklaring van een gelijkenis gevonden hebben (dat is een verklaring die in harmonie is met het gebruik van beelden in de gehele Bijbel en met de hele samenhang van de Bijbel), kunnen we komen tot een juiste toepassing van de gelijkenis op ons eigen leven.
   
   

naar boven